choroba Kawasaki (zespół śluzówkowo-skórny z zajęciem węzłów chłonnych), mikroskopowe zapalenie wielonaczyniowe, ziarniniak Wegenera, zakrzepowo-zarostowe zapalenie tętnic (choroba Buergera), zapalenie naczyń związane z innymi chorobami, zakaźne zapalenie tętnic; Choroba Raynauda
Bostonka, czyli choroba dłoni, stóp i jamy ustnej jest powszechną chorobą zakaźną wieku dziecięcego, wywoływaną przez należące do rodzaju enterowirusów szczepy wirusa Coxsackie np. CVA16, CVA6, błędnie nazywane „wirusem bostońskim”. „Wirus bostoński” atakuje przede wszystkim dzieci poniżej 10 roku życia. Wirus łatwo
Choroba afektywna dwubiegunowa jest przewlekłą chorobą, która często rozpoczyna się w okresie dojrzewania, a nawet dzieciństwa. Objawy i przebieg choroby afektywnej dwubiegunowej u dzieci i młodzieży różnią się od stwierdzanych u dorosłych. Im młodsze jest dziecko, tym trudniej jest różnicować chorobę afektywną dwubiegunową
Halodoc, Dżakarta - Choroba Buergera to choroba, która atakuje naczynia krwionośne rąk i nóg. Naczynia krwionośne puchną, uniemożliwiając przepływ krwi i powodując tworzenie się skrzepów.
P.o. Zwykle 75 mg 1 ×/d, po posiłku; tabletki połykać w całości. Zapobieganie zakrzepicy naczyń wieńcowych u osób z licznymi czynnikami ryzyka, zapobieganie zakrzepicy żylnej i zatorowości płuc u osób długotrwale unieruchomionych (np. po dużych zabiegach chirurgicznych jako uzupełnienie innych metod profilaktyki).
lirik lagu asep irama aku dilahirkan untuk siapa. Choroba Burgera to zakrzepowo-zarostowe zapalenie tętnic. Jej przyczyny nie są dobrze poznane, ale uczeni przypuszczają, że u jej podłoża leżą zaburzenia immunologiczne. Jakie są przyczyny, objawy i leczenie choroby Burgera? Choroba Burgera to zakrzepowo-zarostowe zapalenie tętnic. Zakrzepowo-zarostowe zapalenie tętnic jest schorzeniem, które rzadko upośledza układ krążenia. Niemniej w Polsce 3 procent osób trafiających do szpitala z powodu niedokrwienia kończyn cierpi na chorobę Burgera. Zwykle są to mężczyźni między 20. a 40. rokiem życia, którzy palą papierosy. Nikotynizm jest przyczyną choroby w 90 proc. przypadków, ale taki sam wpływ na naczynia mają tabletki i plastry z nikotyną. Przyczyną choroby bywa też stan zapalny lub skłonność genetyczna. Pocieszające jest to, że choroba ma tendencję do samoistnego ustępowania po roku życia. Choroba Burgera powoduje zakrzepy w naczyniach i tętnicach Choroba Buergera powoduje powstawanie wewnątrz naczyń licznych zakrzepów, które stopniowo ulegają włóknieniu i doprowadzają do całkowitego zamknięcia naczynia. Takie zmiany najczęściej zachodzą w tętnicach kończyn dolnych, rzadziej górnych, a także w naczyniach mózgowych, wieńcowych, trzewnych czy nerkowych. Cechą choroby jest i to, że poza tętnicami zajmuje ona również żyły i nerwy. Choroba Burgera: objawy Objawem choroby Buergera jest ból, który pojawia się w miejscu nieprawidłowego krążenia, sine zabarwienie skóry i obniżenie temperatury w tej okolicy ciała. Ból, określany jako napadowy lub strzelający, jest związany z niedotlenieniem, co prowadzi do zakwaszenia tkanek. Może też świadczyć o uszkodzeniu nerwów. Niektórzy chorzy skarżą się, że ból stóp pojawia się po wysiłku, np. dłuższym chodzeniu. Poza tym niedokrwienie zwiększa wrażliwość stóp na zimno, a skóra na palcach może mieć sinoczerwone zabarwienie. W miejscach, do których nie dociera właściwa porcja krwi i niesionego przez nią tlenu, łatwo tworzą się choroba nie jest leczona, z czasem dochodzi do całkowitego niedotlenienia tkanek i ich martwicy, czego następstwem jest – niestety – amputacja. Zwykle kończy się na amputacji części lub całych palców stopy, a przy bardziej zaawansowanej chorobie – większych fragmentów nogi. Choroba Burgera: diagnoza Stawiając diagnozę, lekarz bierze pod uwagę wiek pacjenta oraz jego nałogi. Musi się upewnić, że występujące objawy nie są związane z inną chorobą, np. cukrzycą, miażdżycą, zatorowością czy sklerodermią. Jednym z podstawowych badań jest sprawdzenie, czy na tętnicach (piszczelowych, grzbietowych stopy, podkolanowych, łokciowych) jest wyczuwalne tętno. Lekarz zleca także badania laboratoryjne. Jeśli wynik wskazuje przyśpieszone OB oraz podwyższone stężenie fibrynogenu (białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie) i CRP (białko ostrej fazy, którego wysokie stężenie we krwi świadczy o zakażeniu, zapaleniu, urazie lub zawale serca) – może podejrzewać chorobę Buergera. Badanie dopplerowskie służy jedynie do wykluczenia istnienia miażdżycy. Ostateczne rozpoznanie stawia się po wykonaniu angiografii, która uwidacznia miejsca zamknięcia tętnic i występowanie krążenia obocznego, czyli istnienie żył o charakterystycznym korkociągowatym kształcie. Jak w chorobie Burgera uratować nogi przed amputacją? Podstawą kuracji jest zaprzestanie palenia papierosów. Pacjent powinien chronić stopy i dłonie (dystalne części ciała) przed zimnem, uciskiem i urazami. Rzucenie palenia jest szczególnie ważne dla osób, które mają owrzodzenia. Odstawienie papierosów sprzyja gojeniu się ran, a powrót do nałogu wiąże się z powstaniem kolejnych ognisk niedokrwienia, czyli zaostrzenia choroby. Owrzodzenia leczy się lekami antyseptycznymi i specjalnymi opatrunkami. Tkanki, które uległy martwicy, usuwa się mechanicznie lub dąży do ich samoistnego oddzielenia się poprzez nakładanie na ranę specjalistycznych preparatów. Ból zwalczany jest lekami, w ciężkich stanach stosuje się opioidy, a także znieczulenie nadoponowe. Leczenie farmakologiczne choroby Burgera polega na przyjmowaniu leków zmniejszających krzepliwość krwi (ASA 75–150 mg/dobę) i poprawiających przepływ naczyniowy. Leczenie chirurgiczne sprowadza się do wykonania protez naczyniowych, w ostateczności amputacji części kończyn. miesięcznik "Zdrowie"
Z najnowszych ustaleń dwóch zespołów brytyjskich specjalistów z Londynu oraz Glasgow wynika, że powodem ostrego zapalenia wątroby u dzieci mogą być wirusy, w tym adenowirusy Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotychczas ostre zapalenie wątroby wykryto u ponad 1000 dzieci w 35 krajach. Ofiarami są maluchy poniżej piątego roku życia U niektórych z nich przebieg choroby był tak ciężki, że dla ratowania ich życia konieczne były przeszczepy wątroby. W Wielkiej Brytanii przeprowadzono z tego powodu 12 takich transplantacji Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotychczas ostre zapalenie wątroby wykryto u ponad 1000 dzieci w 35 krajach. Ofiarami są maluchy poniżej piątego roku życia. U niektórych z nich przebieg choroby był tak ciężki, że dla ratowania ich życia konieczne były przeszczepy wątroby. W Wielkiej Brytanii przeprowadzono z tego powodu 12 takich transplantacji. Co ustalili badacze z Wielkiej Brytanii? Od początku podejrzewano, że jedną z przyczyn ostrego zapalenia wątroby u dzieci może być zakażenie wirusowe, wywołane najprawdopodobniej przez adenowirusy. Później to podważano, adenowirusy na ogół nie są groźne, powodują na przykład przeziębienia oraz dolegliwości żołądkowe. Z najnowszych ustaleń dwóch zespołów brytyjskich specjalistów z Londynu oraz Glasgow wynika, że powodem choroby są jednak wirusy - poinformował BBC News. Uważają oni, że doprowadzają do niej właśnie adenowirusy oraz (lub) inne wirusy w koinfekcji z innymi patogenami, takimi jak adenowirusy. Wykluczono jednocześnie jakiekolwiek związane z wirusem SARS-CoV-2 wywołującym Covid-19. Epidemia ostrego zapalenia wątroby u dzieci pośrednio jest związana z pandemią Wybuch epidemii ostrego zapalenia wątroby u dzieci pośrednio jest jednak związany z pandemią. Jeden z badaczy wirusolog prof. Judith Breuer z University College of London wyjaśnia, że lockdown sprawił, że układ immunologiczny wielu małych dzieci nie był dostatecznie "ćwiczony" poprzez kontakt z innymi osobami i przenoszonymi przez nie drobnoustrojami. "W czasie lockdownu dzieci nie stykały się ze sobą i nie przenosiły na siebie wirusów. Nie zbudowały zatem odporności przeciwko powszechnie występującym infekcjom, które zwykle bez trudu zwalczają" - zaznacza. Po zniesieniu ograniczeń maluchy znowu się spotykały, a wraz z tym zaczęły krążyć wirusy narażając je na różnego typu zakażenia. "Nie wszystko zostało jeszcze wyjaśnione" Nie oznacza to jednak, że wszystkie dzieci są w jednakowym stopniu narażone na mało dotąd groźne infekcje. Takie choroby, jak ostre zapalenie wątroby, zdarzają się jedynie u dzieci z odpowiednimi predyspozycjami genetycznymi. Prof. Emma Thomson z University of Glasgow zwraca uwagę, że nie wszystko zostało jeszcze wyjaśnione. "Niezbędne są badania potwierdzające rolę AAV2 (adenowirusów) w rozwoju zapalenia wątroby u dzieci" - podkreśla. Należałoby wykazać, że szczyt zakażeń wywołanych przez ten drobnoustrój zbiega się ze wzrostem zachorowań na ostre zapalenie wątroby u dzieci z większymi do tego predyspozycjami. Dowiedz się więcej na temat:
Wrzuć artykuł na Fejsa! poleć na NK Choroba Buergera to schorzenie polegające na zakrzepowo-zrostowym zapaleniu tętnic. Dotyczy małych i średnich żył oraz tętnic, w których dochodzi do wielopunktowych zapaleń. Prowadzi to do niedokrwienia kończyn, z którą może wiązać się martwica, a w rezultacie należy je amputować. W większości przebadanych przypadków zajmuje ona kończyny dolne. W ich naczyniach krwionośnych następują zakrzepy powodując ich włóknienie a w konsekwencji prowadzą do całkowitego zablokowania przepływu krwi i zamknięcia narządu. Zdarzają się rzadkie przypadki gdy do zakrzepów dochodzi w kończynach górnych, w naczyniach mózgowych, wieńcowych czy nerkowych. Choroba poza żyłami i tętnicami atakuje również nerwy. Są to bardzo rzadkie przypadki ale jeśli już do nich dojdzie atakowana jest tętnica promieniowa i strzałkowa a nawet łokciowa. W naszym kraju dotyczy ona trzy procent wszystkich osób mających problemy z niedokrwieniem kończyn. Więcej przypadków notuje się w krajach śródziemnomorskich, głównie wśród młodych mężczyzn. Nie wolno tej przypadłości mylić z miażdżycą zarostową kończyn dolnych, albowiem jest to zupełnie inna choroba, inaczej się ją diagnozuje i leczy. Przyczyna pojawiania się tej choroby nie jest jeszcze do końca znana. Domniemywa się, że może chodzić o zarażenie jakimś grzybem, wirusem albo bakterią. Jest również koncepcja zakładająca, że ta przypadłość jest uzależniona od wad układu immunologicznego. Zaobserwowano, że dosięga ona głównie płeć męską między dwudziestym a czterdziestym rokiem życia. Dziewięćdziesiąt procent z nich jest uzależnionych od nikotyny. Tak więc pojawieniu się choroby sprzyja palenie papierosów, żucie tytoniu, używanie plastrów i tabletek zawierających nikotynę. Choć etiologia nie jest ściśle wyjaśniona mówi się także, że może to być choroba genetyczna. Dziedziczą ją ludzie, którzy mają upośledzony antygen HLA. Najczęściej występuje u osobników z antygenem leukocytarnym A9 oraz HLQA-B5. Dodatkowymi czynnikami jest chłodny klimat, stresujący tryb życia oraz choroby tkanki łącznej, np. miażdżyca naczyń krwionośnych. Badania nad tą chorobą ciągle trwają, więc może w najbliższym czasie poznamy szczegółowe przyczyny, które ją wywołują. Choroba Buergera ma przebieg falowy. Często po ustąpieniu choroby i jej objawów, następuje nagły jej nawrót. Zwężeniu świateł tętnic i żył oraz ich całkowitemu zamknięciu towarzyszy uczucie zimna i ból. Kończyna nadmiernie się poci a jej palce drętwieją, co jest skutkiem jej niedostatecznego ukrwienia. Pacjent skarży się na mrowienie lub silny ból wymagający podania środków przeciwbólowych. Pojawia się sinica i bladnięcie. Choroba powoli się nasila i trwa długo, nawet kilka lat. Po pewnym czasie zaczynają występować problemy z chodzeniem i ból w okolicach stóp, a w dalszej kolejności owrzodzenie i martwica. W porę nie powstrzymana prowadzi do kalectwa z powodu amputacji kończyn. Przy diagnozowaniu tej choroby należy brać pod uwagę wiele czynników, do których należą wiek, nałogi, itp. oraz występujące objawy. Trzeba też wykluczyć inne przypadłości takie jak miażdżyca lub cukrzyca. W wynikach badań chorego jest obecne zwiększone OB, stężenie CRP i fibrynogenu. Angiografia może wykazać zmiany w naczyniach krwionośnych, które ułatwiają wykrycie tej choroby. Jest ona uważana za nieuleczalną. Jej leczenie polega na ochronie kończyn przed uciskiem, zimnem czy mechanicznym urazem. Chronić trzeba szczególnie stopy, dbając o ich prawidłową higienę. Podaje się leki rozrzedzające naczynia tętnicze i krew. W przypadku nasilonego bólu można stosować środki, które go uśmierzą, np. paracetamol. Leki antyseptyczne pomagają leczyć owrzodzenia, można na nie zakładać opatrunki żelowe lub nasączone 0,9 procentowym stężeniem chlorku sodu. Mechanicznie można likwidować martwicę. W sytuacji zmian bakteryjnych wybiera się leczenie antybiotykowe dożylne. Czasem wykonuje się zabieg sympatektomii, chirurgiczne leczenie stosuje protezy niektórych naczyń. Ostatecznością jest amputacja. Jest to bardzo radykalny zabieg, który likwiduje wszystkie dolegliwości i przynosi ulgę, niestety prowadzi to do trwałego kalectwa i zmniejszenia komfortu życia pacjenta. Przy łagodzeniu objawów choroby ważna jest odpowiednia dieta. Powinna być ona nisko tłuszczowa. Bardzo istotne jest utrzymywanie stałej wagi ciała. Ruch i unikanie stresów jest niezwykle wskazane. W wielu przypadkach dolegliwość samoistnie zanika pomiędzy czterdziestym piątym a pięćdziesiątym rokiem życia. Nie jest to choroba odkryta niedawno. Pierwsze wzmianki o jej występowaniu pochodzą z piątego wieku przed naszą erą. Po raz pierwszy zakrzepowo-zarostowe zapalenie tętnic zostało opisane w drugiej połowie dziewiętnastego wieku. Od tego czasu trwają nad nią intensywne badania, więc za kilka lat może zostać wynaleziony lek, który całkowicie zwalczy ją w organizmie chorego.
Młody mężczyzna, który pali papierosy, skarży się na drętwienie palców i ma na nich charakterystyczne zmiany, takie jak zasinienie albo trudno gojące się otarcia lub drobne skaleczenia, prawdopodobnie choruje na chorobę Buergera. Powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Wczesna diagnoza oraz leczenie ma ogromne znaczenie – może uchronić od kalectwa. Chorobę Buergera zwykle kojarzymy z miażdżycą. Tymczasem ma z nią niewiele wspólnego. Owszem, objawy są podobne: drętwienie palców, uczucie zimna, chromanie przestankowe, bóle mięśni i owrzodzenia kończyn, ale patomechanizm schorzenia jest zupełnie inny. Inne jest też Buergera zwana również zakrzepowo-zarostowym zapaleniem naczyń krwionośnych jest schorzeniem występującym najczęściej u mężczyzn (96% przypadków) między 20. a 45. rokiem życia. W małych i średnich naczyniach kończyn dochodzi do stanu zapalnego, który doprowadza do martwicy tkanek ściany naczyń krwionośnych i temu powstawanie zakrzepów wewnątrznaczyniowych, które zwężają światło naczyń. Postępujący proces chorobowy może doprowadzić do zupełnego zamknięcia światła naczyniowego. Najczęściej najpierw atakowane są stopy, później pojawiają się również zmiany w naczyniach rąk, a mogą pojawić się w innych częściach ciała. Pomimo postępu w badaniach nad chorobą Buergera, wciąż nie ma jednoznacznego stanowiska co do przyczyny jej powstawania. Są zdania wśród naukowców, że zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń jest chorobą autoimmunologiczną. Znaczy to, że układ odpornościowy zaczyna rozpoznawać komórki ścian naczyniowych jako obce i zaczyna je zwalczać. Prowadzi to do stanu zapalnego i uszkodzenia śródbłonka. W miejscach uszkodzeń powstają nacieki i zgrubienia, które zwężają światło naczynia. Krew z trudem przepływa przez takie naczynia, tworzą się zakrzepy, dochodzi do niedotlenienia i zmian martwiczych. Naczynie ulega zwłóknieniu i zarośnięciu. Jako pierwszy chorobę tę opisał lekarz amerykański Leo Buerger. Zauważył on, że zmiany w naczyniach nie są zmianami miażdżycowymi, a raczej zmianami zapalno-zakrzepowymi. Początkowo choroba nie daje żadnych objawów. Rozwija się cicho i bezboleśnie. Objawy pojawiają się, kiedy naczynia są wyraźnie zmienione, a pierwszym symptomem może być uporczywe, nieuzasadnione uczucie zimna. Później pojawiają się: drętwienie, mrowienie i bolesność w palcach. Stopy spuszczone na dłuższy czas w dół – sinieją. Pojawia się objaw Raynauda, chromanie przestankowe, a następnie zgorzel. Z powodu procesów zanikowych zmniejsza się masa kończyn dolnych. Schorzenie to cechuje się naprzemiennymi okresami wznowy i remisji. Aby uniknąć amputacji kończyn bezwzględnie konieczne jest rzucenie palenia. Jeśli chory nie zrezygnował z palenia papierosów, może wystąpić konieczność amputacji dystalnych odcinków nóg, a nawet amputacji w bliższych odcinkach. Nie pomoże żadna terapia, jeżeli chory będzie dostarczał do organizmu nawet najmniejsze ilości nikotyny. Wypalanie choćby jednego papierosa dziennie, zażywanie preparatów z nikotyną, żucie tytoniu, jak również bierne palenie przyspieszają rozwój choroby. Co ciekawe, choroba Buergera zwykle nie atakuje ludzi leczeniu stosuje się środki przeciwzapalne, przeciwbólowe, rozszerzające naczynia krwionośne oraz przeciwzakrzepowe, a w ostateczności postępowanie chirurgiczne (sympatektomia, angioplastyka, stenty, amputacja).Naturalne środki terapeutyczne:Tytoń powoduje skurcz naczyń krwionośnych i sprzyja nasileniu objawów. Konieczne jest rzucenie palenia i unikanie środowiska osób się, że dużą rolę w patofizjologii schorzenia odgrywa wzrost krzepliwości krwi. Wskazana jest więc dieta uboga w tłuszcz i dbałość o właściwe nawadnianie organizmu, czyli picie odpowiedniej ilości wody. Szczególnie cenne jest też używanie cebuli, która zmniejsza krzepliwość jest odpowiedni ubiór chroniący przed zimnem, szczególnie w obrębie kończyn. Ręce i nogi powinny być przykryte tyloma warstwami odzieży, co tułów, aby zapewnić odpowiednią cyrkulację krwi. Ogólne ochłodzenie ciała powoduje skurcz naczyń krwionośnych i pogarsza stan chorobowy. Zimą należy nosić rękawice i ciepłe nerwowe często nasila ból. Aktywność fizyczna neutralizuje stresy, a także polepsza krążenie krwi. Należy ćwiczyć każdego należy chronić przed urazami i infekcjami; niewskazane jest chodzenie boso. Rany goją się trudniej i łatwiej rozwija się zgorzel, gdyż zmniejszony jest przepływ krwi. Ćwiczenia wspomagają krążenie krwi w tętnicach poprzez naprzemienne napinanie i rozluźnianie mięśni, co powoduje skurcz i rozkurcz naczyń krwionośnych. Aktywność jest również jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na powstawanie krążenia obocznego. Powstawanie nowych tętniczek i naczyń włosowatych umożliwia dopływ krwi do obszarów niedokrwionych. Spacer to jedna z najlepszych form aktywności fizycznej, stymulujących przepływ krwi w kończynach dr. Buergera:Leżąc płasko na łóżku, unoś zgiętą nogę w kierunku klatki na brzegu łóżka, wymachuj nogami powyżej jego ruchy obrotowe stóp przez około trzy minuty. Powtarzaj to ćwiczenie przez dwie minuty lub też do wystąpienia leż spokojnie przez 5 te ćwiczenia pięciokrotnie w ciągu dnia, za każdym razem wykonując trzy takie na którym się siedzi, powinno być odpowiednio wysokie, by nie wymuszało zgięcia kolan pod kątem ostrym. Nie należy przesiadywać długo bez powstania i przespacerowania nie powinny nosić ściskających talię pasów ani wysokiego jest spanie na twardym materacu. Miękkie materace mogą sprzyjać zgięciu ciała w biodrach, co upośledza ukrwienie kończyn nie powinni nigdy zakładać nogi na nogę, gdyż powoduje to wzrost ciśnienia w podkolanowych naczyniach krwionośnych. Dobrze jest często rozprostować nogi i ćwiczyć ruchy obrotowe stóp.
Choroba Bügera Choroba Bügera (łac. thromboangitis obliterans, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń): choroba tętnic, głównie kończyn dolnych, występująca najczęściej u mężczyzn; charakteryzuje się odcinkowym stanem zapalnym ścian naczyń tętniczych, który w warstwie wewnętrznej naczynia powoduje powstanie zakrzepów, mogących spowodować niedrożność naczynia. Procesem chorobowym objęte są również przylegająca żyła i nerw naczynioruchowy, który powoduje skurcz tętnic. W początkowym okresie choroby występuje uczucie zimnych stóp, następnie chromanie przestankowe (ból w łydkach i stopach w czasie chodzenia) spowodowane niedokrwieniem kończyn, kolejno dochodzi do zmian troficznych i zgorzeli, co zmusza do amputacji kończyny. W zależności od zaawansowania choroby wyróżnia się czterostopniową skalę obrazującą stopień zaburzeń ukrwienia tkanek. Pierwszy stopień to okres zwiastunów, drugi stopień obejmuje okres niewydolności wysiłkowej, trzeci stopień charakteryzuje niewydolność spoczynkowa, czwarty stopień to okres zmian odżywczych tkanek. W I i II stopniu choroby można zastosować masaż klasyczny i segmentarny. Masaż klasyczny w pierwszej kolejności przeprowadza się na okolicy lędźwiowej grzbietu i pośladkach oraz na powłokach brzusznych w celu odruchowego rozszerzenia naczyń krwionośnych w kończynach dolnych. Następnie masuje się kończyny za pomocą delikatnego głaskania i rozcierania – wykonywanych dosercowo i odsercowo w celu wywołania tzw. gry naczyniowej – oraz delikatnego ugniatania podłużnego jednoczesnego, poniżej i powyżej miejsca występowania zmian chorobowych. W przypadku pojawienia się odczynu paradoksalnego po zastosowaniu rozcierania tę technikę należy wyeliminować. Stosując masaż segmentarny, należy postępować jak w chorobach naczyń obwodowych, a w przypadku pogorszenia stanu zdrowia trzeba przerwać terapię segmentarną i ograniczyć się do masażu klasycznego. Wskazane jest również zastosowanie refleksoterapii stóp, rąk i uszu, a więc masowanie receptorów układów moczowego (nerki, przewód i pęcherz moczowy) i krążenia (serce) oraz dodatkowo na uszach strefy kończyny dolnej (odnoga górna grobelki). Źródło: Leszek Magiera. Leksykon masażu i terminów komplementarnych. 2001 Źródło foto:
choroba buergera u dzieci